ADB: Giá dầu tăng, VND mất giá gây áp lực lạm phát, CPI có thể tăng 4% trong năm 2026

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo, GDP Việt Nam tăng trưởng 7,2% trong năm 2026 và 7% trong năm 2027, bất chấp rủi ro bên ngoài gia tăng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. 

Ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, cho biết các dự báo này được xây dựng theo kịch bản tình hình xung đột ở Trung Đông sớm ổn định, song vẫn đối mặt với mức độ bất định rất cao.

Động lực tăng trưởng năm 2026 đến từ việc thúc đẩy hoạt động đầu tư công và thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng. Mặc dù FDI và xuất khẩu vẫn là động lực chính của tăng trưởng, các yếu tố bất lợi từ bên ngoài—bao gồm xung đột tại Trung Đông và các chính sách thuế quan của Mỹ—có thể ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư và hoạt động xuất khẩu. Lạm phát dự báo tăng lên 4,0% trong năm 2026 sau đó giảm xuống 3,8% vào năm 2027.

Theo ADB, lạm phát dự báo tăng nhẹ lên 4,0% trong năm 2026 khi giá dầu thế giới tăng và biến động mạnh do xung tại Trung Đông kéo dài, điều kiện cung ứng toàn cầu thay đổi, nỗ lực đa dạng hóa nguồn nhập khẩu của Việt Nam và các biện pháp quản lý cầu sẽ tạo thêm rủi ro lạm phát.

Chính sách tài khóa mở rộng và tiền tệ nới lỏng có thể gia tăng áp lực giá thông qua thúc đẩy cầu nội địa. Việc đẩy nhanh đầu tư công, tăng trưởng tín dụng và đồng Việt Nam mất giá cũng có thể làm tăng áp lực chi phí trong nước.

Lạm phát dự báo giảm còn 3,8% trong năm 2027 khi giá hàng hóa toàn cầu ổn định và áp lực cầu nội địa dịu bớt.

Căng thẳng toàn cầu leo thang và bất định địa chính trị do xung đột tại Trung Đông làm tăng rủi ro đối với ngành công nghiệp chế biến, chế tạo định hướng xuất khẩu.

Tuy nhiên, những bất định mới liên quan tới chính sách thương mại tương lai của Mỹ trong bối cảnh thặng dư song phương gia tăng và căng thẳng địa chính trị kéo dài có thể ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

Ngoài ra còn có các áp lực khác bao gồm tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn, xung đột lan rộng tại Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng với chi phí đầu vào tăng do tiền đồng mất giá. Do đó, tăng trưởng công nghiệp dự kiến giảm xuống 7,7% trong năm 2026, so với mức 9,2% của năm 2025.

Khu vực dịch được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026, nhờ sự phục hồi của du lịch và các hoạt động dựa trên công nghệ gia tăng. Nhìn chung, khu vực dịch vụ dự kiến tăng khoảng 7,5% trong năm 2026.

Tăng trưởng nông nghiệp dự kiến duy trì ổn định ở mức 3,6% trong năm 2026, giảm nhẹ so với mức 3,8% của năm 2025 do nhu cầu bên ngoài tiếp tục được duy trì và việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do sẽ hỗ trợ ngành nông nghiệp.

Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty, cho biết Chính phủ Việt Nam đã phản ứng nhanh chóng trước tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng do xung đột tại Trung Đông gây ra.

Các biện pháp tài khóa có thời hạn, bao gồm giảm thuế, sử dụng quỹ bình ổn, kết hợp với điều hành giá linh hoạt và tăng cường phối hợp đảm bảo nguồn cung, đã góp phần kiềm chế áp lực lạm phát trong ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.

"Về dài hạn, việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và đẩy nhanh tiến độ chuyển dịch sang năng lượng sạch sẽ đóng vai trò then chốt, giúp giảm tính dễ tổn thương trước các cú sốc trong tương lai", ông Shantanu Chakraborty dự báo.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể làm gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí vận chuyển và gây chậm trễ.

Cùng với xung đột tại Ukraine, các diễn biến này làm gia tăng biến động giá hàng hóa và tiếp tục gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu. Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại và làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.

Xét từ góc độ hành động chính sách, việc củng cố thị trường trái phiếu doanh nghiệp là yếu tố thiết yếu nhằm huy động nguồn tài chính dài hạn ngoài tín dụng ngân hàng và hỗ trợ đầu tư bền vững.

Tăng cường tính minh bạch, bảo đảm khung pháp lý nhất quán và mở rộng sự tham gia của các chủ thể trên thị trường sẽ là các mấu chốt để cải thiện niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao hiệu quả thị trường.

Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam cho rằng nếu được triển khai hiệu quả, những cải cách đang thúc đẩy trong lĩnh vực này có thể giúp định vị thị trường trái phiếu doanh nghiệp thành nguồn cung tài chính dài hạn ổn định, phục vụ cho tăng trưởng bền vững và bao trùm.