8.000 nhân viên Meta nhận mail sa thải lúc 4 giờ sáng, giới đầu tư như ngồi trên đống lửa

Meta Platforms, công ty mẹ của Facebook và Instagram, đã bắt đầu gửi thông báo sa thải tới hàng nghìn nhân viên trên toàn cầu. Động thái này đánh dấu một bước đi quyết liệt tiếp theo của tỷ phú Mark Zuckerberg trong chiến lược tái cấu trúc, lấy trí tuệ nhân tạo (AI) làm trọng tâm.

Hãng tin Bloomberg dẫn lời các nguồn tin thân cận cho biết, làn sóng cắt giảm nhân sự lần này sẽ giáng đòn nặng nề nhất vào đội ngũ kỹ sư và phát triển sản phẩm của Meta. Đáng chú ý, các đợt sa thải bổ sung hoàn toàn có thể tiếp diễn vào cuối năm nay.

Trước đó, tập đoàn do Mark Zuckerberg dẫn dắt đã công bố kế hoạch xóa sổ khoảng 8.000 vị trí trên toàn cầu. Đây là một phần trong chiến dịch thắt chặt chi phí và nâng cao năng suất lao động thông qua hệ thống tự động hóa do AI dẫn dắt. Quyết định thanh lọc bộ máy này diễn ra ngay sau khi Meta cam kết đổ hơn 100 tỷ USD vào chi phí vốn cho trí tuệ nhân tạo. 

Chỉ một ngày trước đợt sa thải, Meta cũng đã thông báo cho nhân viên về việc điều chuyển 7.000 nhân sự sang các đội ngũ mới thành lập, chuyên tập trung vào các sáng kiến AI, bao gồm phát triển sản phẩm và đại lý ảo (AI agents).

Khởi đầu từ Singapore và nỗi lo lan rộng

Meta đã kích hoạt chiến dịch sa thải bằng cách gửi thông báo đến các nhân viên tại Singapore - trung tâm đầu não của hãng tại khu vực châu Á. Nhiều nguồn tin cho biết nhân sự tại đây đã nhận được email “khai tử” vào lúc 4 giờ sáng theo giờ địa phương.

Theo một bản ghi nhớ nội bộ, các nhân viên tại châu Âu và Mỹ cũng sẽ lần lượt nhận được thông báo ngay khi múi giờ làm việc của họ bắt đầu. Trong thời gian này, toàn bộ nhân viên được khuyến khích làm việc tại nhà để giảm thiểu các xung đột trực tiếp.

Tính đến cuối tháng 3, trước khi các chiến dịch điều chuyển và sa thải diễn ra, Meta sở hữu quy mô nhân sự chỉ dưới 80.000 người.

Trong bản ghi nhớ do Bloomberg thu thập được, bà Janelle Gale, Trưởng bộ phận Nhân sự của Meta, khẳng định rằng bộ máy doanh nghiệp hiện tại có thể vận hành hiệu quả hơn với các đội ngũ nhỏ gọn nhưng tốc độ và trách nhiệm cao hơn:

“Chúng ta hiện đã tiến đến giai đoạn mà nhiều bộ phận có thể hoạt động với một cấu trúc phẳng hơn. Các đội nhóm nhỏ có khả năng di chuyển nhanh hơn và có tính tự chủ cao hơn. Chúng tôi tin rằng điều này không chỉ nâng cao năng suất mà còn mang lại nhiều giá trị hơn cho công việc”.

Sự thay đổi mang tính hệ thống này diễn ra sau khi Mark Zuckerberg đặt cược toàn bộ vận mệnh của tập đoàn vào AI, dồn phần lớn tài nguyên của Meta vào cuộc đua vũ trang công nghệ để không bị bỏ lại phía sau trước các đối thủ nặng ký như Google và OpenAI.

Để hiện thực hóa mục tiêu tối ưu hóa hiệu suất, Zuckerberg không chỉ khuyến khích các kỹ sư sử dụng trợ lý AI để viết mã (coding), mà còn lên kế hoạch theo dõi thiết bị cá nhân của nhân viên nhằm thu thập dữ liệu cải tiến công nghệ.

Vị CEO này thậm chí còn dành thời gian tự lập trình một trợ lý ảo riêng bằng AI để thay thế ông xử lý một số nhiệm vụ quản trị, chẳng hạn như thu thập phản hồi từ cấp dưới.

Nhân viên kiệt quệ và phẫn nộ

Chiến dịch tái cấu trúc khắc nghiệt đã đẩy tập thể nhân viên Meta vào trạng thái vừa phẫn nộ vừa lo âu tột độ. Hơn một nghìn nhân sự đã đồng loạt ký vào một bản kiến nghị gửi tới Zuckerberg và ban lãnh đạo tối cao, yêu cầu công ty chấm dứt việc thu thập dữ liệu từ thiết bị của họ.

Các dữ liệu này bị kiểm soát một cách cực kỳ chi tiết, từ việc ghi lại từng phím gõ, chuyển động chuột cho đến nội dung hiển thị trên màn hình nhằm phục vụ cho việc huấn luyện AI.

Nhiều người đã lên các nền tảng mạng xã hội để bày tỏ sự khủng hoảng về mặt tinh thần khi bóng ma sa thải luôn treo lơ lửng trên đầu.

Một cựu nhân viên Meta chia sẻ trên nền tảng X (Twitter cũ): “Bạn bè tôi còn ở lại đó, một nửa thì mệt mỏi buông xuôi và cầu nguyện mình sẽ bị sa thải để nhận trợ cấp, nửa còn lại thì lo âu đến phát điên vì công việc này là chiếc phao cứu sinh duy nhất của gia đình họ”.

Hồi tưởng lại làn sóng sa thải quy mô lớn đầu tiên tại Meta, cô nói thêm: “Tôi vẫn nhớ như in đêm trước ngày đại sa thải đầu tiên. Nó giống như ngày tận thế vậy. Mọi người đổ xô đi thu dọn hành lý, vơ vét mọi thứ có thể từ đồ ăn nhẹ miễn phí, nước uống cho đến các cục sạc tại văn phòng”.

Giới đầu tư đứng ngồi không yên

Không chỉ nhân viên, ngay cả các nhà đầu tư của Meta cũng đang tỏ ra vô cùng sốt ruột trước chiến lược đốt tiền cho AI của hãng. Họ lo ngại rằng khoản đầu tư khổng lồ này có thể sẽ không mang lại quả ngọt như kỳ vọng.

Mặc dù Meta luôn giải thích rằng việc cắt giảm nhân sự là cơ hội để bù đắp lại chi phí cho các khoản đầu tư cốt lõi vào AI, các nhà phân tích tại Evercore ước tính các đợt sa thải này chỉ giúp công ty tiết kiệm được khoảng 3 tỷ USD.

Con số 3 tỷ USD này chỉ là một phần muối bỏ bể so với kế hoạch chi tiêu vốn dự kiến của Meta trong năm nay, vốn có thể chạm mốc 145 tỷ USD, chưa kể hàng trăm tỷ USD bổ sung mà tập đoàn dự kiến sẽ tiếp tục đổ vào hạ tầng AI từ nay cho đến cuối thập kỷ.

Canh bạc tất tay của Mark Zuckerberg rõ ràng đang đặt Meta vào một hành trình đầy rủi ro, nơi con người phải nhường chỗ cho máy móc để đổi lấy một tương lai chưa có gì đảm bảo.