100 ngày cuộc chiến Trung Đông: Phố Wall phớt lờ lạm phát, thị trường dầu chực chờ phát nổ

Hôm nay đánh dấu cột mốc tròn 100 ngày kể từ khi cuộc chiến tại Trung Đông bùng phát. Khi một thỏa thuận hòa bình bền vững vẫn còn là mục tiêu xa vời, cuộc xung đột này vẫn đang tiếp tục châm ngòi cho những biến động trên khắp các danh mục tài sản, ở mọi khu vực.

Đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện rơi vào tình trạng trì trệ đóng băng. Cả Washington và Tehran liên tục phát đi những thông điệp mập mờ, trái chiều về tiến trình đối thoại, trong khi hai bên vẫn định kỳ thực hiện các cuộc tập kích quân sự. 

Dẫu vậy, một lệnh ngừng bắn mong manh vẫn đang được duy trì để nhường khoảng trống cho các nỗ lực ngoại giao. Khi cuộc chiến càng dằng dai, áp lực đè nặng lên các nền kinh tế và các góc khuất của thị trường tài chính ngày một lớn.

Phe bò tót Phố Wall thách thức bóng đen chiến tranh

Ngay sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công ban đầu nhắm vào Iran, thị trường chứng khoán toàn cầu đã chứng kiến một làn sóng bán tháo diện rộng. Trong khi cổ phiếu niêm yết tại nhiều thị trường vẫn đang chật vật để tìm lại động lực tăng trưởng, các chỉ số chính của Phố Wall lại thiết lập một cú lội ngược dòng ngoạn mục, xóa sạch các khoản lỗ ban đầu.

Giới đầu tư dường như đang chủ động phớt lờ các yếu tố chiến tranh, giá dầu leo thang hay những tác động tiêu cực của cuộc xung đột lên lạm phát. Chỉ số S&P 500 liên tục xô đổ các đỉnh cao lịch sử mới ngay cả khi tiếng súng vẫn chưa dứt.

Ông Iain Barnes, Giám đốc đầu tư tại Netwealth, phân tích rằng các thị trường chứng khoán từng bị chi phối hoàn toàn bởi giả định rằng cuộc chiến sẽ đẩy các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng lớn rơi thẳng vào thảm cảnh đình lạm (stagflation). Tuy nhiên, tâm lý lạc quan thái quá vào sức mạnh đột phá tương lai của AI cùng bức tranh lợi nhuận vững chắc của các doanh nghiệp Mỹ đã kéo dòng vốn quay trở lại.

“Thực tế này đã kích hỏa cho các thị trường chứng khoán bứt phá lên tầm cao mới, được dẫn dắt độc tôn bởi các tập đoàn tại Mỹ và châu Á - những bên được định vị là người hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng chi tiêu cho AI,” ông Barnes chia sẻ qua email. “Ngược lại, cổ phiếu châu Âu tỏ ra mờ nhạt và chịu áp lực lớn hơn do hệ lụy từ chi phí năng lượng leo thang.”

Đồng tình với quan điểm trên, ông Toni Meadows, Trưởng bộ phận đầu tư tại BRI Wealth Management, chia sẻ với CNBC:

“Làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đã vạch trần hàng loạt điểm nghẽn hệ thống, nổi bật nhất là cơn khát năng lượng tính toán không thể thỏa mãn. Đây chính là bệ phóng đẩy giá cổ phiếu ngành bán dẫn tăng phi mã. Nhờ đó, triển vọng tăng trưởng kinh tế của cả một quốc gia hay các thị trường lớn như Hàn Quốc và Đài Loan đều đang được nâng bậc.”

Ông bổ sung thêm rằng vì nước Mỹ về cơ bản đã tự chủ được nguồn cung dầu mỏ, nên áp lực tạo ra từ cuộc xung đột tại vùng Vịnh không mang tính chất đe dọa trực tiếp hay ngay lập tức đối với nền kinh tế lớn nhất hành tinh này.

“Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, lạm phát chắc chắn sẽ tăng tốc. Tuy nhiên, giới đầu tư dường như đang đặt cược vào kịch bản rằng cả ông Trump lẫn phía Iran đều không muốn kéo dài cuộc xung đột này,” ông Meadows phân tích thêm. 

“Dẫu vậy, nếu không được giải quyết, đến một thời điểm nào đó, cuộc chiến sẽ dẫn đến tình trạng cạn cầu mà các nhà đầu tư không thể tiếp tục nhắm mắt làm ngơ. Nhưng cột mốc tồi tệ đó vẫn chưa đến. Dù thị trường hiện chỉ được dẫn dắt bởi một số lượng nhỏ cổ phiếu, nhưng dòng thông tin tích cực từ các doanh nghiệp này đang hoàn toàn lấn lướt sự bất ổn”.

Lợi suất trái phiếu tăng vọt: Thị trường nợ chịu áp lực nặng nề

Thị trường trái phiếu chính phủ liên tục chao đảo kể từ khi cuộc chiến nổ ra, đẩy lợi suất trái phiếu của các quốc gia neo ở mức cao kỷ lục. Do lợi suất và giá trái phiếu luôn chuyển động ngược chiều, việc lợi suất duy trì ở mức cao đồng nghĩa với việc áp lực mất giá của loại tài sản này vẫn chưa thể giải tỏa.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ nằm trong nhóm tăng mạnh nhất sau chiến tranh, do giới đầu tư vội vã phản ánh rủi ro lạm phát cao và chính sách tiền tệ diều hâu của Fed vào giá. Tháng trước, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm của Mỹ đã chạm mức đỉnh cao nhất kể từ thời kỳ trước cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu.

Nhiều nền kinh tế lớn khác cũng ghi nhận kịch bản tương tự. Vương quốc Anh - quốc gia vốn đang bị bủa vây bởi những bất ổn chính trị nội bộ - đã chứng kiến làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ diễn ra một cách vô cùng tàn khốc.

Ông Neil Birrell, Giám đốc đầu tư tại Premier Miton Investors, chia sẻ với CNBC rằng thị trường trái phiếu đang đồng thuận với góc nhìn rằng đang có “những mối lo ngại có thật bủa vây”, xuất phát từ bóng đen lạm phát cao, tăng trưởng suy yếu và sự đứt gãy của chuỗi cung ứng.

Thị trường dầu hạ nhiệt 

Eo biển Hormuz gần như đã bị đóng băng hoàn toàn xuyên suốt thời gian diễn ra cuộc chiến. Thực tế này châm ngòi cho những đợt rung lắc dữ dội của giá dầu khi giới đầu cơ liên tục phản ứng trước các dòng tiêu đề về các vụ tập kích tên lửa.

Mặc dù giá dầu đã hạ nhiệt đáng kể so với mức đỉnh thời chiến, nhưng chúng vẫn neo ở mức cao hơn rất nhiều so với giai đoạn trước xung đột. Giá dầu thô Brent tiêu chuẩn toàn cầu hiện đang giao dịch cao hơn khoảng 36% so với mức trước chiến tranh, trong khi giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ vẫn ghi nhận mức tăng gần 50%.

Biện pháp phong tỏa eo biển Hormuz, cộng hưởng với những thiệt hại và việc đóng cửa các cơ sở sản xuất năng lượng then chốt tại Trung Đông, đang tạo ra tình trạng thắt nghẹt nguồn cung nghiêm trọng. Khủng hoảng nguồn cung đã buộc các quốc gia nhập khẩu dầu phải ráo riết tìm kiếm các nhà ứng cứu thay thế.

100 ngày qua đã chứng kiến sự bùng nổ trong sản lượng xuất khẩu dầu thô của Mỹ. Ông Tamas Varga, chuyên gia phân tích tại PVM Oil Associates, nhận định đây chính là một trong những “yếu tố giảm chấn rõ rệt nhất giúp kìm hãm một cuộc biểu tình tăng giá điên cuồng” trên thị trường dầu mỏ.

Tuy nhiên, vị chuyên gia này đưa ra lời cảnh báo đanh thép: nếu kho dự trữ dầu tiếp tục bị bào mòn xuyên suốt tháng 6, chúng sẽ chạm đến mức vận hành tới hạn. Khi đó, cuộc đua giành giật nguồn cung sẽ trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết, và “việc giá dầu bứt phá vượt ngưỡng 100 USD/thùng là điều không thể tránh khỏi”.

Lạm phát đồng loạt tăng

Các số liệu kinh tế vĩ mô đã bắt đầu phơi bày tác động tàn khốc của cuộc chiến vượt ra ngoài phạm vi của các thị trường tài chính. Việc tiếng súng kéo dài giữ chi phí năng lượng ở mức cao đã khiến chỉ số lạm phát tại hàng loạt nền kinh tế lớn đồng loạt tăng.

Tại Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã chạm mức tăng hằng năm 3,8% vào tháng 4, thiết lập mức đỉnh cao nhất trong vòng gần ba năm qua. Sự khan hiếm nguồn cung năng lượng từ Trung Đông chính là ngòi nổ lớn nhất đẩy lạm phát leo thang, buộc chính phủ một số quốc gia, bao gồm cả Đức và Ấn Độ, phải đưa ra các biện pháp can thiệp thị trường khẩn cấp.

Trước cục diện này, ông Paul Surguy, Giám đốc điều hành tại Kingswood Group, đã đặt ra một câu hỏi đầy suy ngẫm về việc liệu các thị trường phải chăng đã rơi vào trạng thái “vô cảm trước chiến tranh toàn cầu”:

“Liệu chúng ta đang chứng kiến một sự thờ ơ, lãnh cảm nói chung trước những thay đổi liên tục trong chính sách từ Nhà Trắng? Xét về khía cạnh nhân tính, tôi hy vọng là không”.